أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
1000
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
1101 . هيوفاريقون 1 [ اين نام ] رومى است ، به سريانى فرعا 2 و به فارسى مرودشتى 3 [ ناميده مىشود ] . اين گلهاى سرخ شبيه مشك ترامشير است و فقط خبرگان مىتوانند آنها را از هم تمييز دهند ، اما باوجود اين ، رنگ سرخ در [ هيوفاريقون ] سيرتر است . ارجانى : اين ساقهها و گلهايى است كه [ به آسانى ] ساييده مىشود ؛ در آنها تخمهاى زرد اندكى متمايل به سرخ و از نظر شكل نزديك به [ تخمهاى ] 4 سماق اما نه آنچنان سرخ ، وجود دارد . ديسقوريدس « ايوفاريقون » 5 [ مىنامد ] . رازى : جانشين [ هيوفاريقون ] به وزن برابر ريشه اذخر و نيم وزن آن ريشه كبر است 6 . ( 1 ) . يونانى - Hypericum perforatum L . ؛ ابو منصور ، 571 ؛ ابن سينا ، 194 ؛ غافقى ، 266 ؛ ميمون ، 115 ؛ عيسى ، 14 96 . ( 2 ) . فرعا ، قس . I , Low ، 655 . ( 3 ) . مرودشتى . ( 4 ) . افزوده از روى نسخهء فارسى . ( 5 ) . ايوفاريقون ، ديوسكوريد ، III ، 147 : اوفارقن ، نك . يادداشت 1 . ( 6 ) . از اينجا نسخهبردار ب ترتيب ورقهاى نسخهء الف را به هم زده و به اين ترتيب نوشته است : 131 ب ، 132 ب ، 132 الف ، 133 الف . هنگام شمارهگذارى در نسخهء الف ، رقم 133 الف ( در اينجا 132 الف ) دوبار تكرار شده است . 1102 . هيوفقسطيداس 1 اين « لحية التيس » 2 است . رازى : [ اين ] برگهايى شبيه [ ريش بز ] است ، از آنها افشرهاى به رنگ خاكسترى تيره به دست مىآورند كه مزهاش اندكى گس است . اين نام را به افشرهاش نيز مىدهند 3 . ابن ماسويه : جانشين آن صمغ درخت زيتون است . ( 1 ) . يونانى ( II , Dozy ، 776 ) - الف ) Tragopogon pratense L . يا T . villosum ؛ I , Low 364 ؛ ب ) Cytisus hypocistis L . ؛ ميمون ، 117 ؛ عيسى ، 2 67 . قس . ابن سينا ، 201 . ( 2 ) . لحية التيس ، نك . شمارهء 942 . ( 3 ) . در پى آن يك واژه پاك شده است .